Bij de gemeente werken? Nee, bedankt

Maarten PiekéDoor: Maarten Pieké 

Slechts een vijfde van al het overheidspersoneel is jonger dan 35 jaar. En na 60-plussers is de uitstroom van starters het hoogst. It’s safe to say dat deze generatie dus niet staat te springen om te gaan werken bij de gemeente. Zonde, want zo laat de overheid een belangrijke doelgroep liggen. Zeker als je bedenkt dat vergrijzing nog steeds een actueel probleem is.

Een andere mentaliteit

Een topsalaris vinden jonge werknemers niet zo belangrijk. Steeds meer zijn zij juist gericht op het leveren van een bijdrage en het nemen van verantwoordelijkheid. Des te schrijnend is het dat de gemeente – een plek waar je het resultaat van jouw werk een op een-op-een terugziet in de maatschappij – het niet lukt om jong talent aan te trekken.

Dit gaat er mis

Het is niet dat gemeenten hun best niet doen. In het wervings- en selectiebeleid wordt er ruim aandacht besteed aan het trekken van starters. Vacatures staan vol aantrekkelijke containerbegrippen waarin allerlei beloften worden gedaan, zoals veel vrijheid. Dat is ook meteen het probleem: gemeenten vermarkten zichzelf met beloften op basis van gebakken lucht, want de organisatie gaat er vervolgens niet in mee. Daar prikken jonge werknemers feilloos doorheen.

Je kunt de marketing en communicatie scherp insteken, maar als jij mij via een gelikte reclamecampagne een zwart-wit-tv aansmeert in plaats van een plasmascherm, kom ik nooit meer bij je terug en vertel ik iedereen in mijn omgeving dat ze niet bij jou moeten zijn.

Een voorbeeld uit eigen doos

Ook ik ging ooit vol goede moed bij een gemeente aan de slag, klaar om mijn bijdrage aan de maatschappij te leveren. En twee jaar lang lukte dat. Ik kreeg vrijheden en voelde me gewaardeerd. Tot er een andere politieke wind ging waaien: ineens kreeg mijn team de hijgende adem van de wethouder in zijn nek. Daar had ik geen zin in, dus ging ik weg.

Maak werken bij de gemeente aantrekkelijker

De banen liggen voor het oprapen en voor de gemeente zijn er 100 andere werkgevers. Een aantrekkelijke werkgever zijn, vereist dan ook meer dan een mooie vacatureomschrijving. Werk aan de ambtelijk-bestuurlijke verhouding, zodat er niet alleen meer vrijheid wordt beloofd, maar ook daadwerkelijk wordt gegeven. En ja, dat is lastig. Want het feit blijft dat de gemeenteraad de baas is en er altijd een zekere mate van controle zal moeten zijn, omdat je nu eenmaal gemeenschapsgeld uitgeeft.

Vertrouwen in plaats van controleren

Laat de werkprocessen beter aansluiten bij wat de markt vraagt. Natuurlijk heeft de gemeenteraad het laatste woord, maar dat betekent niet dat zij moeten micro-managen. Liever niet zelfs. Er is meer dan genoeg talent binnen de organisatie. Waarom zou je dat niet beter benutten? Werk toe naar een structuur waarin het bestuur kaders schept, maar het ambtelijk apparaat daarbinnen de ruimte krijgt voor een eigen invulling. Uiteraard met de juiste controlemogelijkheden en de verplichting voor ambtenaren om terug te koppelen aan de gemeenteraad.

Benut het talent in jouw organisatie

Door meer uit te gaan van tweerichtingsverkeer wordt werken bij de gemeente in één klap interessanter. Jong talent kan iets wezenlijks bijdragen. Je neemt ambtenaren in vertrouwen en hecht waarde aan hun advies in plaats van iets van boven op te leggen. En ook al neemt de gemeenteraad het advies niet altijd over, je neemt medewerkers in elk geval wel serieus.

Zorg voor verhoudingen waarbij vertrouwen de basis is en begrip voor elkaars positie en waar jullie de dialoog aangaan om antwoorden te vinden op belangrijke maatschappelijke vraagstukken. Neem ambtenaren in vertrouwen als professional en hecht waarde aan hun weloverwogen advies in plaats van iets van boven op te leggen. Dat maakt je een aantrekkelijke werkgever voor jonge talenten die een wezenlijke bijdrage willen leveren.

Bevorder de uitstroom van oudere medewerkers met een mobiliteitsdienstverband.

Zo breng je teams in balans en krijgt jong talent een kans