Plezier in je werk

Al in 1947 stelde Martin Ydo dat plezier in je werk cruciaal is voor efficiëntieDoor: Ruud Vreeman

‘Plezier in het werk’ (1947) is de titel van het proefschrift van werktuigbouwkundig ingenieur Martin Ydo (1936 – 1981). Tijdens zijn dienstplicht bij de Artillerie inrichting in Zaandam onderzocht hij de succesfactoren voor efficiënte massaproductie. Hij ontdekte dat dit niet alleen te maken had met technische aspecten, maar ook met de beleving van de arbeider. Zijn inzichten vormden de start van de Human Relations-benadering.

Ruud Vreeman

Is arbeidspsycholoog en was in het verleden onder meer actief als vakbondsbestuurder, politicus, burgemeester, consultant en toezichthouder. Ruud Vreeman is lid van de Raad van Advies van ABGL.

De beleving van de arbeider

Waar sommige groepen werknemers deden graag ‘saai’ werk deden, wilden anderen dat juist niet. Een van zijn conclusies was dat lager geschoold werk meer solidariteit in de hand werkt. Bij hoger geschoold werk staan juist rivaliteit en prestige centraler. Dat de denkwereld van de arbeider en de informele organisatie invloed heeft op plezier en productiviteit, was toentertijd nieuw.

Een nieuwe studie

Ruim 70 jaar later brengt Bruce Daisley, vicepresident van Twitter, een nieuwe boek uit: ‘Plezier in je werk (2019)’. De ondertitel: ‘30 manieren om weer verliefd te worden op je werk’. De kop verschilt maar één woord met het proefschrift van Ydo. Het woordje ‘het’ is nu vervangen door ‘je’. Dit nuanceverschil zegt veel. Daisley richt zich meer op het individu dan op de groep.

Aandachtspunten

Het boek trapt af met een kritische beschouwing. De negatief belastende factoren in de arbeidssituatie worden onder de loep genomen. Daisley ziet de permanente bereikbaarheid – en daarmee de grote verlenging van de werkweek – als de oorsprong van stress en burn-outs.

Opzienbarend: Daisley ontdekte dat wereldwijd slechts 13 procent van de werknemers enthousiast en bevlogen is over zijn werkplek.

De verbeterpunten die hij aandraagt, gaan allemaal over een nieuwe verhouding tussen rust of bezinning en productiviteit. En tussen informeel en formeel contact. Taakroulatie, taakverrijking en regelcapaciteit komen niet meer aan bod. Ik noem enkele van zijn thema’s:

  • besteed aandacht aan onthaasten
  • neem digitaal vrij in het weekend
  • ga uit lunchen
  • halveer de vergadertijd
  • weet wanneer je mensen met rust moet laten
  • plan een ideeënweek in
  • zie de voordelen van diversiteit

En dit is het allerergste

Daisley stelt dat er niets erger is dan een slechte werknemer. Met Steve Jobs in het achterhoofd zegt hij daar het volgende over:

Er groeiden mensen tot cultuuriconen uit, ondanks dat ze zich als eikels gedragen. Dit kan door onze bereidheid om dit gedrag weg te poetsen, in het licht van hun succes. Of erger nog: door te veronderstellen dat je van genieën nu eenmaal niet verwacht mag worden dat ze aardig zijn tegen andere mensen. Maar wat voor excuses we ook voor hen verzinnen: het zijn en blijven eikels.

Hoe vind je plezier in je werk (terug)

Na Ydo zijn er managementboeken vol geschreven over plezier in je werk. Sommige tips vond ik erg nuttig, anderen weer helemaal niet. Op basis van mijn werkzame leven deel ik daarom graag de vijf cruciale onderwerpen die bepalend waren voor mijn carrière.

1. Zingeving

Zingeving is het gevoel dat jouw werk ertoe doet en betekenis heeft voor anderen. Dat je je mentaal verbonden voelt met een opdracht en actie. Een mooi voorbeeld: ik reed ooit mee met een chauffeur die bladeren opveegt met zijn wagen. Ik vroeg wat hij van zijn werk vond – morgen ligt het blad er immers weer. Hij antwoordde dat zijn werk belangrijk is voor de veiligheid op straat. En dat alles in december weg is.

2. Collegialiteit en solidariteit

Plezier in je werk ontstaat ook wanneer je als team iets presteert, in openheid en vertrouwen. Het aanmoedigen van creativiteit, delegeren en diversiteit zijn hierbij belangrijke begrippen.

Ik liep onlangs mee in een verzorgingstehuis. De overdracht van de middag- naar de avondploeg was eenvoudig: op een A4’tje werden de bewoners van de kamernummers doorgenomen (Mevrouw X is haar kunstgebit kwijt). Ik vroeg het verplegend personeel wat hun motivatie was om hier te werken. Het antwoord kwam als team: we lossen veel zelf op. Onder elkaar ruilen kan altijd als het nodig is. Dat voelt fijn en geeft vertrouwen.

3. Beleefdheid

Het mag dan een ouderwets woord zijn, maar het is meer dan ooit van belang. Beleefdheid gaat om omgangsvormen en respect voor elkaar. Behandel de ander op dezelfde manier als jij behandeld wilt worden. Dat lijkt mij een uitstekende richtlijn.

4. Nieuwsgierigheid

Iets leren in je werk is prettig. Van andersdenkende professionals, maar ook uit de praktijk. Door zaken in een bredere context of vanuit een ander perspectief te zien, wordt de creativiteit en het oplossend vermogen geprikkeld.

5. Humor

Humor relativeert en neemt spanning weg. Het geeft sfeer. De vuilnisman met wie ik ooit mee reed, had lol in zijn werk. Een vervelende man met een overvolle container gaf hij vrolijk ‘straf’: de container werd 200 meter verderop gezet. Wel geleegd natuurlijk.

 

Plezier in je werk leidt tot betere prestaties en persoonlijke voldoening. Wanneer je vastloopt in je loopbaan helpt ABGL je om de juiste energie te hervinden.